🕍 هدف از غارت اورشلیم و معابد یهودی توسط آنتیوخوس چهارم سلوکی: نیاز اقتصادی یا قدرتنمایی؟
در سال ۱۶۸ ق.م آنتیوخوس پس از حمله جیسون[یاسون] به اورشلیم با نیروهای نظامی خود برای مداخله به یهودیه رسید. همانطور که منابع گواهی میدهند، در آن زمان بود که آنتیوخوس معبد را غارت کرد و سودی معادل ۱۸۰۰ تالنت نقره به دست آورد! با این حال مشخص نیست که این غارت دقیقاً چه زمانی اتفاق افتاده است. طبق کتاب اول مکابیان آنتیوخوس معبد را در زمستان ۱۶۹ ق.م غارت کرد؛ اگر این تاریخ به عنوان تاریخ صحیح پذیرفته شود، غارت باید مربوط به زمان لشکرکشی آنتیوخوس به مصر باشد. طبق کتاب دوم مکابیان غارت پس از رکودی که در یهودیه بین منلائوس و جیسون بر سر مقام کاهن اعظم در معبد اورشلیم درگرفت رخ داد؛ در این مورد که محتملتر به نظر میرسد که انگیزههای پادشاه برای غارت معبد تا حد زیادی سیاسی بود.
آنتیوخوس مجبور بود در نزاعی که بر سر رهبری امور معبد در اورشلیم در گرفته بود مداخله کند، در حالی که او همچنین از احتمال قیام احتمالی همه یهودیان که ناشی از تردید آنها در مورد اراده سیاسی او برای انتصاب منلائوس به عنوان کاهن اعظم معبد بود میترسید.
با این حال غارت او با انگیزههای ایدئولوژیک نیز مرتبط است. اگر غارت پس از لشکرکشی به مصر اتفاق افتاده باشد، مطمئناً با حادثه ننگین روز در الئوسیس مرتبط است زمانی که فرستاده رومی آنتیوخوس را از نظر سیاسی رسوا کرد و اعتبار او را در برابر سپاه و مشاورانش بیآبرو کرد. بنابراین آنتیوخوس با دخالت قاطع در رکود یهودیه از فرصت استفاده کرد تا قدرت نظامی خود را نشان دهد، اما مهمتر از همه، اقتدار سیاسی خود را تأیید کند.
طبیعتاً نباید از این واقعیت غافل شد که "غارت معبد یک عمل رایج در دوران آنتیوخوس و همچنین راهی سریع و به اندازه کافی امن برای یک پادشاه برای تقویت طاق سلطنتی است. به عبارت دیگر، آنتیوخوس با "مداخله نظامی در درگیری بین منلائوس و جیسون در اورشلیم"، فرصت غارت معبد را نیز از دست نداد، تا از یک سو یهودیان را به دلیل شک احتمالی آنها در مورد اراده سیاسی او مجازات کند، از سوی دیگر او احتمالاً معتقد نبود که به شیوهای نامقدس علیه آیین یهودی رفتار میکند. هرچند بعید است که وقتی آنتیوخوس معبد اورشلیم را غارت کرد، انگیزهاش یک نیاز بی چون و چرا اقتصادی بسیار بزرگ بوده باشد. او شرایط اقتصادی در پادشاهی خود را قبلاً تثبیت کرده بود.
بنابراین این غارت خاص آنتیوخوس چهارم در یهودیه اساساً شامل یک اقدام مداخله سیاسی و نمایش قدرت نظامی بود. کمی بعد، اصلاحات مذهبی آنتیوخوس در اورشلیم رخ داد. که منجر به شورش موسوم به «قیام مکابیان» شد. این شورش رسماً یک سال پس از مرگ آنتیوخوس، با پاکسازی معبد توسط یهودا در سال ۱۶۳ ق.م ، پایان یافت. شورش او منجر به از دست رفتن نهایی کنترل سلوخیان در منطقه یهودیه و ایجاد پادشاهی حشمونایی شد.
📌هدف از غارت معابد الیمایی، یهودی و... توسط سلوکیان چه بود ؟ غارت معابد توسط پادشاهان سلوکی، در سال های ۱۶۴/۱۶۳-۲۱۱/۲۱۰ ق.م رخ داد که منابع ادبی به تفصیل به آن اشاره کردهاند. در واقع هدف از غارت معابد توسط آنتیوخوس سوم، سلوخوس چهارم و آنتیوخوس چهارم با نیاز فوری سلوکیان به جمعآوری کمکهای مالی، بهویژه به دلیل بند مالی پیمان آپامیا بود. تاکنون یک دیدگاه تاریخی خاص در مطالعه امپراتوری سلوکی غالب بوده است که بر اساس آن، غارت معابد توسط سلوکیان عمدتاً به نیاز مبرم پادشاهی به جمعآوری پول برای انجام تعهدات مالی غیرقابل تحمل خود به روم، پس از شکست در مگنزیا، مربوط میشد. با مطالعه موردی شرایط خاص نظامی، اقتصادی و سیاسی پادشاهی در آن دوره، مقاله حاضر نشان میدهد که غارت معابد یک عمل رایج در بین سلوکیان بوده و انگیزههای آنها متفاوت بوده است، بدون اینکه لزوماً به نیازهای اقتصادی ضروری پس از سال ۱۸۸ ق.م مربوط باشد. همانطور که در اینجا تأکید میشود، به نظر میرسد که تنها موارد غارت معابد در دوران سلطنت آنتیوخوس سوم عمدتاً اهداف اقتصادی را دنبال میکرده است. از سوی دیگر، انگیزههای سلوکوس چهارم و آنتیوخوس چهارم اساساً سیاسی بوده است، زیرا اقتصاد سلوکیان در زمان سلطنت آنها گسترده و همچنان قدرتمند بود و نباید تا این حد تحت تأثیر پیمان آپامیا قرار میگرفت که سلوکوس چهارم و آنتیوخوس چهارم را مجبور به غارت مداوم معابد خدایان خارجی برای انجام تعهدات اقتصادی خود به رومیان میکرد.
Krikona, L. (2017). PLUNDER OF TEMPLES BY SELEUKID KINGS- THE CASES UNDER THE REIGN OF ANTIOCHOS III, SELEUKOS IV, AND ANTIOCHOS IV. Journal of Ancient History and Archaeology No. 4.1. pp. 24-26.
@arsacid_chronicle