မြန်မာ့အရေး ICC ကို လွှဲပြောင်းဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး တိုက်တွန်း
စက်တင်ဘာ ၉ - ၂၀၂၆
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Türk က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပိုမို ဆိုးရွားလာနေတဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းဖို့ နိုင်ငံတကာရဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးပမ်းမှုတွေ မအောင်မြင်ခဲ့ ဘူးလို့ သတိပေးလိုက်ပြီး မြန်မာ့အရေးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ် တရားရုံး ICC ကို လွှဲပြောင်းပေးဖို့ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကို ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္လာနေ့က တိုက်တွန်း ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
ဂျနီဗာမြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ ၆၃ ကြိမ်မြောက် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ အစည်းအဝေးမှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ Volker Türk က မြန်မာနိုင်ငံကို လက်နက်၊ ခဲယမ်း၊ လေယာဉ်ဆီနဲ့ (အရပ်ဘက် စစ်ဘက်) နှစ်မျိုးသုံး ပစ္စည်းတွေ ပေးပို့နေမှုတွေကြောင့် "လူ့အခွင့် အရေးနဲ့ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ တွေကို ချိုးဖောက်စေဖို့ အကူအညီပေးရာရောက်ပြီး ထင်ရှားတဲ့ အန္တရာယ် ရှိနေရင်" အဲဒီလိုပေးပို့နေတာတွေကို ရပ်တန့်ကြဖို့ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေကို တောင်းဆိုခဲ့ ပါတယ်။
အစီရင်ခံစာ ကာလအတွင်း အရပ်သား ၁၂၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း ခိုင်လုံသော သတင်းရင်းမြစ်တွေက အတည်ပြုထားပြီး၊ ပွင့်လင်းတဲ့ သတင်း ရင်းမြစ်တွေရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အမှန်တကယ် သေဆုံးသူ အရေအတွက်ဟာ ၃၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိနိုင်ကြောင်း သူက ပြောကြားခဲ့ ပါတယ်။ လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်မှုတွေဟာ အရပ်သား သေဆုံးမှု တွေ ရဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေ ကြောင်း ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ အခြေအနေဟာ "ကပ်ဘေးဆိုးကြီး" လို ဖြစ်နေကြောင်း၊ သူတို့ဟာ စစ်ကောင်စီတပ် နဲ့ အာရက္ခတပ်တော် AA နှစ်ဖွဲ့ စလုံးရဲ့ မတရား ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ကျား/မ ဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်ခြင်း၊ အတင်းအဓမ္မ လက်စဖျောက်ခြင်း၊ အဓမ္မ လုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်း နဲ့ စစ်သားစုဆောင်းခြင်း အပါအဝင် "ကျယ်ပြန့်ပြီး စနစ်တကျ ပြုလုပ်ထား တဲ့" ချိုးဖောက်မှုတွေ ဖိနှိပ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း မီးမောင်း ထိုးပြခဲ့ ပါတယ်။
မြန်မာစစ်ကောင်စီ ဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တာဝန်ယူ လိုက်နာ ဆောင်ရွက်မှု မရှိသေးဘဲ သူတို့နဲ့ ပုံမှန် ဆက်ဆံရေး ပြန်လည် ထူထောင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေမှုတွေကို Volker Türk က သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ချိန်ညှိထားတဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဆိုတာထက် ပိုတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို အခြေခံတဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမျိုး လိုအပ် ပါတယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဘယ်လို ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုမဆို အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်ရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ ပေးအပ်ခွင့်ပြုရေး နဲ့ မတရား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသူတွေ လွှတ်ပေးရေးတို့ အပေါ် မူတည်ရမယ်လို့ ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
လက်ရှိ မတည်ငြိမ်တဲ့ အခြေအနေတွေကြားမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့ တခြား ဒုက္ခသည်တွေကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးမှာ "လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း" Volker Türk က သတိပေးခဲ့ပြီး၊ အခုလို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းဟာ ဒုက္ခသည်တွေကို အန္တရာယ်ရှိရာ ပြန်မပို့ရဆိုတဲ့ Non-refoulement မူဝါဒကို "ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်း" ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
"မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ဒီမိုကရေစီ၊ တရားမျှတမှုနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး တောင်းဆို မှုတွေမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အားလုံးအနေနဲ့ နိုင်ငံရေး အရရော ဘဏ္ဍာရေး အရပါ ကူညီပံ့ပိုးပေးကြဖို့ ကျွန်တော် တောင်းဆိုပါတယ်" လို့ နိဂုံးချုပ် ပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။
--------------------------- THN Public Media - YouTube ချန်နယ်ကြည့်ပြီး ပံ့ပိုးနိုင်ပြီ https://www.youtube.com/channel/UCuKoPNBJF5hbn0X8ASUNkHA
THN Public Media တယ်လီဂရမ်မှာ သတင်းတွေကို အချိန်နဲ့အမျှ တင်ဆက်ပေးနေပါပြီ။ https://t.me/+iFZ9Q4hyodJkNjRk https://t.me/THNjournalist
တစ်တော့ လာပြီ https://www.tiktok.com/@thnmedia?lang=en - ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ Subscribe လုပ်ပြီး ပံ့ပိုးနိုင်ပြီ https://www.facebook.com/becomesupporter/100066613536888/ -------------------------- တွစ်တာလည်း ရှိတယ် Twitter - https://twitter.com/winburmese