10 bin yapay zeka ajanına karşı, etten kemikten 2 matematikçi!
Biliyorsunuz, OpenAI'da bir "Türk matematikçi" kaosu var. Bilimde yeni ve dikenlerle dolu bir döneme giriyoruz. Bugün ChatGPT'ye yüklediğiniz tezler, yarın sizin yıllarca süren çalışmalarınızın elinizden alınmasıyla sonuçlanabilir. Zira karşımızda sadece PR için milyon dolarlık hesaplama gücünü devreye alan şirketler var.
Kaosla ilgili bir özet geçip, neden bizi ilgilendirdiğini tartışmak istiyorum bu floodda. Bir haber de hazırladık, ayrıntılar için aşağı bırakacağım.
🚩 Her şey 1 milyon dolarlık matematik problemiyle başlıyor
Tartışmanın merkezinde 100 yıldır çözülemeyen "Navier-Stokes varlık ve düzgünlük problemi" var. İşin teknik kısmına girmeden çok kabaca özetleyelim:
Buckmaster ile Alpöge yaklaşık bir yıl boyunca Navier-Stokes problemine yakından bağlı denklemler üzerinde çalışıyor. Bunu yaparken hem Anthropic'in hem de OpenAI'ın modellerini kullanıyorlar. Sonunda Navier-Stokes denklemiyle ilişkili iki başka denklemde önemli sonuçlar elde ediyorlar.
İkili, matematikçiler Diego Córdoba ve Luis Martínez-Zoroa'nın 2024'te geliştirdiği yaklaşımı temel almış. Bu bilgi şokomelli.
🚩 Efendim bu mevzular sürerken, sektörde bir dedikodu yayılıyor. Bu çalışma, ikilinin bağımsız çalışması ama Alpöge'nin normalde Anthropic'te çalışması OpenAI'ı telaşa düşürüyor.
OpenAI, iki matematikçinin çözüme yaklaştığını duyunca, tüm gücünü ortaya koyuyor ve tam 10 bin yapay zeka ajanını bu problem üzerinde çalıştırmaya başlıyor. Bu hesaplama maliyetinin bedeli milyonlarca dolar. Yani iki matematikçinin, sizin veya benim kullanabileceğimiz bir güç değil.
Neyse efendim, tabii ki bu devasa güçle OpenAI, denklemi kendisinin çözdüğünü duyuruyor. Bu öyle bir denklem ki çözebilene 1 milyon dolar ödül veriyor matematik camiası.
🚩 Gelelim zurnanın daha da zırt dediği yere. İki matematikçiden biri olan Buckmaster, bir açıklama yayımladı. Açıklamada diyor ki, "Biz bu denklemi çözmeye çalışırken, yaygın kullanılan bir yola değil, niş bir yola başvurduk. Yani herkesin aklına gelecek ilk çözüme gitmedik. Ama bir baktık OpenAI da aynı yola başvurmuş."
Bu da tabii şu ihtimali gündeme getiriyor: İki matematikçi tezlerini, fikirlerini OpenAI sistemine yükledi. Sistem bu fikirleri öğrendi, daha da gelişti. Sonra gidip denklemi çözdü ve şirkete armağan etti.
Daha da kötüsü direkt araştırmacıların verilerini mi "çaldı"?
🚩 OpenAI diyor ki, "biz kimsenin verisini çalmadık ki o veriler zaten anonimleştiriliyor". İyi güzel ama burada "anonimleştirilme" kavramı kritik. Demek ki yüklediğimiz tezler, fikirlerimiz vs. kimlik bilgilerinden arındırılarak sistemin geliştirilmesi sürecine gerçekten dahil ediliyor. Şirket bu kısmı tamamen reddedemiyor.
🚩 Bir diğer şokomelli nokta ise OpenAI'ın, Anthropic ile rekabette gözünün ne kadar döndüğü. İddiaya göre, OpenAI, matematikçi Buckmaster'ı aramış ve iki uzlaşma yolu sunmuş ona:
1. seçenekte Buckmaster ve Alpöge bağlantılı denklemlerle ilgili kendi öncül çalışmalarını yayımlayacak, OpenAI ise ertesi gün daha ileri Navier-Stokes sonucunu duyuracaktı.
2. seçenekte ise Buckmaster, OpenAI'ın Navier-Stokes sonucunu temel alan ayrı bir makale hazırlayacaktı ve makalede çözümün OpenAI'ın dahili modeli tarafından bulunduğu belirtilecekti.
Ama OpenAI'ın bu ikinci çalışmadan Alpöge'nin isminin çıkarılmasını istediği iddia ediliyor. Sırf matematikçi, Anthropic'te çalışıyor diye. Buckmaster kabul etmeyince de "kariyerini yakma" filan diye tehdit ettikleri öne sürülüyor.
🚩 Şimdi neden kritik bir ayrımdayız? Soru şu:
Bir yapay zeka şirketi kullanıcılarından öğrendiği şeylerle giderek daha güçlü hale geliyorsa, kullanıcılar yıllarca sürdürdükleri çalışmaların mükafatını yapay zekaya kaptırma riskiyle mi karşı karşıya? 10 bin ajana karşı etten kemikten birkaç insanız.
Ayrıca, matematikçiler bir problemi çözerken bazen hatalar yapar ve bu hatalar yeni matematik konuları, denklemleri, keşiflerine yol açar. 10 bin yapay zeka ajanı yüklenip bir problemi çözdüğünde bilimsel keşif süreci de baltalanıyor. Bilim böyle nasıl ilerleyecek?